Πρόσφατα, δημοσιεύσαμε στην έγκυρη, επιστημονική επιθεώρηση European Journal of Nutrition, την πρώτη στον κόσμο συστηματική ανασκόπηση σχετικά με τις επιδράσεις της ορθόδοξης νηστείας στην ανθρώπινη υγεία¹. Θα πρέπει να ειπωθεί ότι τα διαθέσιμα δεδομένα είναι μέχρι στιγμής περιορισμένα. Ωστόσο με βάση αυτά μπορούν να εξαχθούν κάποια χρήσιμα συμπεράσματα. Οι περίοδοι της νηστείας χαρακτηρίζονται από σημαντικό περιορισμό της κατανάλωσης λίπους (προφανώς λόγω αποχής από το κρέας) και ενέργειας. Αντίθετα φαίνεται να αυξάνεται σημαντικά η πρόσληψη υδατανθράκων και φυτικών ινών (λόγω αυξημένης κατανάλωσης προϊόντων με βάση το αλεύρι, φρούτων και οσπρίων). Θετική φαίνεται να είναι η επίδραση της νηστείας στην ολική καθώς και στην «κακή» (LDL) χοληστερόλη. Οι παρατηρηθείσες μειώσεις φτάνουν σε ποσοστά 17.8 και 31.4%, αντίστοιχα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αναφορικά με τα λιπίδια, δε φάνηκαν να διατηρούνται όταν οι νήστες επέστρεψαν στο συμβατικό μοντέλο διατροφή τους.

Οι νήστες εξάλλου, βρέθηκαν να έχουν ικανοποιητικά επίπεδα σιδήρου και των σχετικών αιματολογικών παραμέτρων, παρά τον περιορισμό της κατανάλωσης κρέατος. Αυτό προφανώς οφείλεται στην αυξημένη πρόσληψη μη ζωικών πηγών σιδήρου, όπως τα όσπρια.  Κάποιες δυνητικά αρνητικές επιπτώσεις της νηστείας, κυρίως αναφορικά με τη μειωμένη πρόσληψη ασβεστίου (λόγω αποχής από τα γαλακτοκομικά) και των βιταμινών D και B12, χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης στο μέλλον.Ενδιαφέρον σημείο αποτελεί το γεγονός πως κατά τη διάρκεια των περιόδων νηστείας, η αρτηριακή πίεση φάνηκε να αυξάνεται. Ερμηνείες για αυτήν την παρατήρηση θα μπορούσαν να αποτελέσουν, η προσθήκη στο φαγητό μεγαλύτερης ποσότητας αλατιού κατά τη νηστεία, προς χάριν της γεύσης, αλλά και η μειωμένη πρόσληψη του ασβεστίου, δεδομένου ότι το τελευταίο έχει ευνοϊκή επίδραση στη ρύθμιση της πίεσης.

Συμπερασματικά, η ορθόδοξη νηστεία φαίνεται να έχει αρκετές θετικές επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία, αλλά και κάποιες που χρήζουν περαιτέρω αξιολόγησης. Θα πρέπει ωστόσο να γίνει σαφές, ότι όλες οι μέχρι σήμερα μελέτες έχουν διεξαχθεί σε υγιείς πληθυσμούς. Επίσης δεν υπάρχουν δεδομένα της επίδρασης της τελευταίας σε «ειδικές» κατηγορίες πληθυσμού, όπως εγκυμονούσες, παιδιά, διαβητικοί, γυναίκες με οστεοπόρωση κτλ. Επομένως, κρίνεται σκόπιμο οι ασθενείς να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν ξεκινήσουν περιόδους νηστείας και ειδικά όταν πρόκειται για παρατεταμένες.

¹ Koufakis T, Karras SN, Antonopoulou V, Angeloudi E, Zebekakis P, Kotsa K. “Effects of Orthodox religious fasting on human health: a systematic review”. European Journal of Nutrition 2017, Epub ahead of print.

The post Ορθόδοξη νηστεία & ανθρώπινη υγεία appeared first on Δρ. Κουφάκης Ι. Θεοχάρης - Παθολόγος Διαβητολόγος στη Λάρισα.